اخبار برگزیده




1398/9/20 چهارشنبه چهارمين نشست ژورنال كلاب نهاد كتابخانه هاي عمومي به ميزباني استان اصفهان؛ نقش كتابخانه هاي عمومي به عنوان محل اجتماع در جلب مشاركت اجتماعي شهروندان نشست «ژورنال كلاب» با موضوع « نقش كتابخانه هاي عمومي به عنوان محل اجتماع در جلب مشاركت اجتماعي شهروندان» در اداره كل كتابخانه هاي عمومي استان اصفهان برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی استان اصفهان، نشست ژورنال كلاب با موضوع "نقش كتابخانه هاي عمومي به عنوان محل اجتماع در جلب مشاركت اجتماعي شهروندان" در تاريخ 9 آذرماه با حضور دكتر علي منصوري، عضو هيئت علمي و مدير گروه علم اطلاعات و دانش شناسي دانشگاه اصفهان و دكتر رضا همتي، عضو هيئت علمي گروه جامعه شناسي دانشگاه اصفهان و جمعي از مسئولين و كتابداران كتابخانه هاي عمومي استان اصفهان در محل اداره كل كتابخانه هاي عمومي برگزار شد. 

يكي از مصاديق ايفاي نقش اجتماعي كتابخانه، نگاه به كتابخانه به عنوان محلي براي اجتماع است.
در ابتداي نشست، اعظم بيگ لو دبير جلسه با ارائه توضيحاتي پيرامون نشستهاي ژورنال كلاب، با بيان اينكه كتابخانه به عنوان محل اجتماع، يكي از مصاديق ايفاي نقش اجتماعي كتابخانه است، بيان نمود تاكيد بر كتابخانه به عنوان محلي براي اجتماع از چندين سال پيش و با ورود نظريه مكان سوم به اين حوزه مطرح شد. كتابخانه به عنوان مكان سوم، در واقع فضا و مكاني براي جامعه‌پذيري و گردهمايي‌هاي غيررسمي است. در حال حاضر اين رويكرد بخشي جدايي ناپذير از رسالت كتابخانه هاي عمومي است و خود سبب تعريف كارويژه هاي نويني براي كتابخانه هاي عمومي خواهد شد.
ارائه مقاله
پس از بيان اهداف و ماهيت نشست، مقاله منتخب توسط مليحه سليميان، مسئول كتابخانه عمومي هنر و انديشه فولادشهر ارائه شد.
مليحه سليميان هدف اصلي اين مقاله را بررسي اين موضوع عنوان نمود كه چطور كتابخانه هاي عمومي به عنوان يك مكان مناسب براي برگزاري نشستها عمل ميكنند. جامعه و نمونه آماري پژوهش از بين كاربران كتابخانه هاي عمومي سه شهر اسلو به روش نمونه گيري تصادفي انتخاب شده و ابزار جمع آوري داده ها، پرسشنامه بوده است. يافته هاي پژوهش نشان ميدهد كاركردهاي كتابخانه به عنوان محل اجتماع به شش دسته اصلي تقسيم ميشود: كتابخانه به عنوان فضايي براي جمع شدن افراد، كتابخانه به عنوان مكاني براي ملاقات با افراد مختلف، كتابخانه به عنوان قلمرويي عمومي، كتابخانه به عنوان مكاني مناسب براي فعاليتهاي مشترك با دوستان و همكاران، كتابخانه به عنوان مكاني براي اطلاع رساني جلساتي كه در ساير مراكز برگزار مي شود، كتابخانه به عنوان مكاني براي نشستها و جلسات مجازي 
«جلب مشاركت اجتماعي شهروندان در كتابخانه هاي عمومي»
پس از ارائه مقاله، دكتر رضا همتي، عضو هيئت علمي گروه جامعه شناسي دانشگاه اصفهان به اين امر اشاره نمود كه بحث مشاركت در هر حوزه اي از چالش هاي عمده آن حوزه است و اكثر كشورهاي در حال توسعه با بحث جلب مشاركت افراد در جامعه مشكل دارند، به طوري كه سرمايه اجتماعي جزو پنج ابر چالشي است كه در كشور مطرح شده است. راهكار اساسي براي جلب مشاركت بسنده ننمودن به نگاه سنتي و نقشهاي حداقلي در رابطه با جامعه و تعريف نقشهاي حداكثري و كارويژه هاي خاص است. 
دكتر همتي افزود: هر نهادي در طول تاريخ در پاسخ به يك نياز شكل گرفته، اگر اين نهاد متناسب با نياز تغيير نكند و در برابر محيط پيرامون پاسخگو نباشد، با بحران هاي متعددي مواجه ميشود. بحران مشروعيت، بحران كارامدي و بحران اثربخشي از جمله اين بحرانها هستند كه در نهايت باعث زير سوال رفتن ماهيت وجودي آن نهاد شده و در طول زمان منجر به حذف آن نهاد خواهند شد. نهاد كتابخانه نيز در پاسخ به نيازهايي به وجود آمده و كاركردهاي مختلفي از جمله ادغام اجتماعي، انسجام اجتماعي، سرمايه اجتماعي، مشاركت اجتماعي در بحرانها، يادگيري مادام العمر در جامعه پسامدرن، كاركردهاي فرهنگي و غيره براي آن مطرح ميشود. عضو گروه جامعه شناسي دانشگاه اصفهان در پايان با اشاره به مقاله مطرح شده در نشست راهكارهايي در خصوص جلب مشاركت اجتماعي شهروندان در كتابخانه ارائه دادند.
«ملزومات و نقش كتابخانه هاي عمومي به عنوان محل اجتماع»
در ادامه دكتر علي منصوري، عضو هيئت علمي و مديرگروه علم اطلاعات و دانش شناسي دانشگاه اصفهان به موضوع «ملزومات و نقش كتابخانه ¬هاي عمومي به عنوان محل اجتماع» پرداخت.
وي با بيان اين كه مقاله خوبي براي بررسي و ارائه در ژورنال كلاب انتخاب شده است، مطرح نمود كه آيا در كشور ما كتابخانه عمومي زيرساختهاي اوليه و ظرفيت و پتانسيل لازم جهت ايفاي نقش محل اجتماع را داراست؟ آيا كتابخانه عمومي ما براي اين كاركرد تعريف شده و با اين ديدگاه بنا نهاده شده است؟
عضو هيئت علمي گروه علم اطلاعات و دانش شناسي گفت: تبديل كتابخانه به محلي براي اجتماعات نياز به الزامات و زيرساختهايي دارد كه بدون آنها نميتوان به اين كاركرد اجتماعي تحقق بخشيد. تعريف مشخص نقشهاي كتابخانه (توسط سياستگذاران بالادستي)، فضاي فيزيكي مناسب، منابع مناسب، كتابدار علاقه مند، تعاملات گسترده با جامعه و فناوري از الزامات اوليه كتابخانه به عنوان محل اجتماع هستند. وي با بيان كاركردهاي كتابخانه به عنوان محل اجتماع، امكانات مورد نياز تحقق اين نقش را شامل اتاق بحث، اتاق معلولين، سالنهاي مخصوص مطالعات گروهي به همراه منابع، سالنهاي مخصوص اجتماعات، سالنهاي مخصوص آموزشهاي هدفمند، زير ساختهاي فناوري براي ايجاد شبكه هاي اجتماعي و زير ساخت بانك اطلاعاتي براي ارائه اطلاعات مناسب معرفي نمود. همچنين موانع تبديل كتابخانه به محلي براي اجتماع و راهكارهاي رفع اين موانع را بيان نمود.
دكتر علي منصوري در انتهاي سخنان خود با ذكر اين نكته كه ايجاد كتابخانه به عنوان محل اجتماع فقط يك نظريه نيست، به ارائه يك الگوي پيشنهادي براي كتابخانه هاي عمومي پرداخت.
ايشان در نهايت با ذكر اين مطلب كه نكات و مطالب سودمند و راهگشايي در اين جلسات ارائه مي شود، ابراز اميدواري نمود دغدغه اصلي مسئولين نهاد به كارگيري و اجرايي نمودن اين راهكارها باشد و خروجي اين جلسات را در عمل شاهد باشيم و اين سبب ايجاد انگيزه همكاري و حضور فعال دانشگاهيان و كتابداران در اين نشست ها خواهد شد.

بيشتر